Chapter 7 of 18

Knowing It, and Knowing It

ज्ञानविज्ञानयोगः

Jñāna-vijñāna Yoga · 30 verses

Krishna turns to his own nature — the whole world as his lower form, and something finer behind it. He describes the four kinds of people who turn toward the divine, including, plainly, those who come because they want something.

Where this chapter leaves you

The focus shifts from what to do to who is behind it all. Knowing about something and actually realising it are separated.

The verses

Sanskrit complete · commentary in progress

1
मय्यासक्तमनाः पार्थ योगं युञ्जन्मदाश्रयः।असंशयं समग्रं मां यथा ज्ञास्यसि तच्छृणु॥
Commentary not yet written.
2
ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः।यज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते॥
Commentary not yet written.
3
मनुष्याणां सहस्रेषु कश्चिद्यतति सिद्धये ।यततामपि सिद्धानां कश्चिन्मां वेत्ति तत्त्वतः॥
Commentary not yet written.
4
भूमिरापोऽनलो वायुः खं मनो बुद्धिरेव च।अहङ्कार इतीयं मे भिन्ना प्रकृतिरष्टधा॥
Commentary not yet written.
5
अपरेयमितस्त्वन्यां प्रकृतिं विद्धि मे पराम्।जीवभूतां महाबाहो ययेदं धार्यते जगत्॥
Commentary not yet written.
6
एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणीत्युपधारय।अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रलयस्तथा॥
Commentary not yet written.
7
मत्तः परतरं नान्यत्किञ्चिदस्ति धनञ्जय।मयि सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव॥
Commentary not yet written.
8
रसोऽहमप्सु कौन्तेय प्रभास्मि शशिसूर्ययोः।प्रणवः सर्ववेदेषु शब्दः खे पौरुषं नृषु॥
Commentary not yet written.
9
पुण्यो गन्धः पृथिव्यां च तेजश्चास्मि विभावसौ।जीवनं सर्वभूतेषु तपश्चास्मि तपस्विषु॥
Commentary not yet written.
10
बीजं मां सर्वभूतानां विद्धि पार्थ सनातनम्।बुद्धिर्बुद्धिमतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम्॥
Commentary not yet written.
11
बलं बलवतां चाहं कामरागविवर्जितम्।धर्माविरुद्धो भूतेषु कामोऽस्मि भरतर्षभ॥
Commentary not yet written.
12
ये चैव सात्त्विका भावा राजसास्तामसाश्च ये।मत्त एवेति तान्विद्धि नत्वहं तेषु ते मयि॥
Commentary not yet written.
13
त्रिभिर्गुणमयैर्भावैरेभिः सर्वमिदं जगत्।मोहितं नाभिजानाति मामेभ्यः परमव्ययम्॥
Commentary not yet written.
14
दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्यया।मामेव ये प्रपद्यन्ते मायामेतां तरन्ति ते॥
Commentary not yet written.
15
न मां दुष्कृतिनो मूढाः प्रपद्यन्ते नराधमाः।माययापहृतज्ञाना आसुरं भावमाश्रिताः॥
Commentary not yet written.
16
चतुर्विधा भजन्ते मां जनाः सुकृतिनोऽर्जुन।आर्तो जिज्ञासुरर्थार्थी ज्ञानी च भरतर्षभ॥
Commentary not yet written.
17
तेषां ज्ञानी नित्ययुक्त एकभक्तिर्विशिष्यते ।प्रियो हि ज्ञानिनोऽत्यर्थमहं स च मम प्रियः॥
Commentary not yet written.
18
उदाराः सर्व एवैते ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम्।आस्थितः स हि युक्तात्मा मामेवानुत्तमां गतिम्॥
Commentary not yet written.
19
बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानवान्मां प्रपद्यते।वासुदेवः सर्वमिति स महात्मा सुदुर्लभः॥
Commentary not yet written.
20
कामैस्तैस्तैर्हृतज्ञानाः प्रपद्यन्तेऽन्यदेवताः।तं तं नियममास्थाय प्रकृत्या नियताः स्वया॥
Commentary not yet written.
21
यो यो यां यां तनुं भक्तः श्रद्धयार्चितुमिच्छति।तस्य तस्याचलां श्रद्धां तामेव विदधाम्यहम्॥
Commentary not yet written.
22
स तया श्रद्धया युक्तस्तस्याराधनमीहते।लभते च ततः कामान्मयैव विहितान् हि तान्॥
Commentary not yet written.
23
अन्तवत्तु फलं तेषां तद्भवत्यल्पमेधसाम्।देवान्देवयजो यान्ति मद्भक्ता यान्ति मामपि॥
Commentary not yet written.
24
अव्यक्तं व्यक्तिमापन्नं मन्यन्ते मामबुद्धयः ।परं भावमजानन्तो ममाव्ययमनुत्तमम्॥
Commentary not yet written.
25
नाहं प्रकाशः सर्वस्य योगमायासमावृतः।मूढोऽयं नाभिजानाति लोको मामजमव्ययम्॥
Commentary not yet written.
26
वेदाहं समतीतानि वर्तमानानि चार्जुन।भविष्याणि च भूतानि मां तु वेद न कश्चन॥
Commentary not yet written.
27
इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन भारत।सर्वभूतानि संमोहं सर्गे यान्ति परन्तप॥
Commentary not yet written.
28
येषां त्वन्तगतं पापं जनानां पुण्यकर्मणाम्।ते द्वन्द्वमोहनिर्मुक्ता भजन्ते मां दृढव्रताः॥
Commentary not yet written.
29
जरामरणमोक्षाय मामाश्रित्य यतन्ति ये।ते ब्रह्म तद्विदुः कृत्स्नमध्यात्मं कर्म चाखिलम्॥
Commentary not yet written.
30
साधिभूताधिदैवं मां साधियज्ञं च ये विदुः।प्रयाणकालेऽपि च मां ते विदुर्युक्तचेतसः॥
Commentary not yet written.